تأثیر ورمی‌کمپوست و کود دامی بر صفات مورفولوژیک، عملکرد و میزان اسانس گیاه دارویی ریحان (Ocimum basilicum L.)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

دانشجوی سابق دکتری زراعت، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

چکیده

کودهای آلی منابع ارزشمندی برای بهبود کیفیت خاک و افزایش عملکرد گیاهان زراعی هستند. به‌منظور ارزیابی اثرات کاربرد ورمی‌کمپوست و کود دامی بر صفات مورفولوژیک، عملکرد و میزان اسانس گیاه دارویی ریحان (Ocimum basilicum L.) آزمایشی مزرعه‌ای به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با هشت تیمار و سه تکرار در سال 1398 در شهرستان ارومیه اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل شاهد (1T)، ورمی‌کمپوست به میزان 5 تن (2T)، 10 تن (3T)، 15 تن (4T) و 25 تن در هکتار (5T)، کود گاوی به میزان 10 تن (6T)، 15 تن (7T) و 20 تن در هکتار (8T) بودند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، تأثیر تیمارهای کودی بر تمامی صفات موردبررسی در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. نتایج نشان داد که تیمار 5T ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، میزان اسانس و عملکرد اسانس را در مقایسه با تیمار شاهد به ترتیب 81/67، 91/60، 36/53، 86/42، 94/109 و 95/72 درصد افزایش داد. بیشترین تعداد شاخه جانبی در بوته (61/15) متعلق به تیمار 8T بود که با تیمار 5T  اختلاف معنی‌داری نداشت. تیمار 4T ازلحاظ تعداد گل در بوته حداکثر مقدار (66/45) را در بین تیمارهای کودی دارا بود و این تیمار تفاوت معنی‌داری با تیمار 5T نداشت. همچنین، بیشترین وزن هزار دانه (72/2 گرم) از تیمار 4T به دست آمد که این تیمار با تیمارهای 5T و 8T در یک گروه آماری قرار گرفتند. به‌طورکلی، نتایج حاکی از آن بود که کاربرد ورمی‌کمپوست و کود گاوی تأثیر مطلوبی بر  صفات مورفولوژیک، عملکرد و میزان اسانس گیاه دارویی ریحان داشت.

کلیدواژه‌ها